हन्टिङटनलाई फेल गराउने सी-पुटिन दोस्ती

स्यामुएल हन्टिङटनको मृत्यु २००८ मा भयो। मृत्यु हुनुअघिसम्म उनले भन्न सक्थे, ‘देख्यौ त, मैले भनेको पुग्यो कि पुगेन!’ त्यसमा मान्छेले खासै असहमति जनाउने थिएनन्। किनकि अमेरिका इराक र अफगानिस्तान युद्धमा संलग्न भएको धेरै वर्ष भइसकेको थियो।

पश्चिमा र मुस्लिम विश्वबीचको त्यस्तो हिंसाले हार्वर्डका यी विद्वानको सिद्धान्तलाई सही साबित गरेको देखिन्थ्यो। किनकि हन्टिङटनले कुनै बेला विश्वलाई सभ्यताका आधारमा विभाजन गरेका थिए र ती सभ्यताहरूबीच टकराव हुने भविष्यवाणी गरेका थिए। र, जसै हाम्रो यो उथलपुथलयुक्त सहस्राब्दी अघि बढ्यो, हन्टिङटनलाई ‘भविष्यद्रष्टा’ उपनामले पछ्याउन थाल्यो।