ऊन, नुन र रेशमको सम्बन्ध

इतिहासको मध्यकालमा नेपाल प्रवेश गर्दै थियो । त्यतिबेला दुई कुराको व्यापार निकै फस्टाएका थिए । खानका लागि नुन र ओढ्नका लागि ऊन ! नेपाल–तिब्बतको व्यापार यसैमा आधारित थियो । प्राचीन नेपाल पनि आफैंमा सापेक्ष आत्मनिर्भर थियो । उद्योगधन्दाको विकास भएको थिएन । औद्योगिक पुँजीको विकास भएको युरोप नेपालदेखि टाढै थियो ।

समयक्रमसँगै युरोपियनहरू समुद्र यात्रा गर्दै भारतीय उपमहाद्वीपमा प्रवेश गरेपछि ऊन र नुनसँगै अन्य सामान पनि आवश्यकताको सूचीमा थपिँदै गए । पश्चिमा वैदेशिक व्यापार र विनिमय हावी हुँदै गयो । त्यतिबेला चीनले रेशम खेती र रेशमी व्यापारमा श्रेष्ठता हासिल गर्दै थियो । रेशम व्यापारका लागि चीनले विश्वमा रेशमी मार्ग (सिल्क रोड) खोजी, निर्माण र विस्तार गरिरहेको थियो । नेपाल र भोटका बीचमा नुन र ऊनको सम्बन्ध बलियो नै थियो ।