सिद्धान्तविहीन राजनीतिको दुष्परिणाम

समकालीन नेपालको राजनीतिले बाटो बिराएर मूल्य मान्यताहीन र गन्तव्यहीन हँुदै गएको हो कि भन्ने चिन्ता र चासो सर्वत्र बढ्न थालेको छ । आपूmसँगैका समकलीन मुलुक भने हरेक क्षेत्रमा समृद्ध भएर अघि बढिरहेका छन् । ती मुलुकको राजनीतिले स्थायित्वको बाटो तय गरिसकेका छन् । समृद्धिको मार्गचित्र कोरिसकेका छन् । तर, नेपालको अवस्था भने दिनप्रति दिन संकटापन्न अवस्थाबाट गुज्रिनुका कारण थाहा पाइनसक्नु छ । जबजब नयाँ सरकार बन्दै गर्छन् तब मुलुकको राजनीतिमा नयाँनयाँ प्रयोग र गठबन्धनको संस्कृति हावी हुन थाल्छ । खासगरी अहिले प्रचण्ड जे जसरी सत्ताको कुर्सीमा पुगेका छन् त्यो सामान्य र अपेक्षित प्रक्रियाले होइन । प्रचण्ड सत्तारोहणमा जेजस्ता दलीय ध्रुवीकरण, धोकाधडी, अविश्वास एवं शंका उब्जिए त्यसले राजनीतिलाई थप कमजोर बनाई लोकतन्त्रको भविष्यमाथि नै प्रश्न उठ्न थालेको छ । जसरी चुनावको परिणामले चामत्कारिक रूपमा नयाँ अनुहार संसद्मा छिरे त्यसले के संकेत गर्छ भने जनता कसैका पेवा होइन रहेछन् भन्ने चेतावनीमूलक सन्देश ठूला दललाई दिएको छ ।

जनताले चाहेमा छिनभरमै मुलुकको शासनपद्धति बदलिन सक्ने भन्ने सन्देश पनि दिएको छ । त्यस्तै, राजनीतिमा लागेर जानाजान बाटो बिराउनेहरूलाई जनताले राम्रै नसियत दिने रहेछन् भन्ने पाठ गत मंसिरमा सम्पन्न निर्वाचनका परिणामले प्रमाणित गरिसकेको छ । राजनीति कसरी सिद्धान्तविहीन, मूल्य मान्यताविहीन, आदर्शविहीन र विचारविहीन बन्दै गयो भन्ने कुराको राष्ट्रिय समीक्षा हुनु जरुरी भइसकेको छ । दलहरूको ध्यान अहिले आसन्न राष्ट्रपतिको निर्वाचनतर्फ केन्द्रित भएको छ । राष्ट्रपतिको निर्वाचनले मुलुकको राजनीति तरंगित भएको छ । प्रमुख राजनीतिक दलबीच ध्रुवीकरणका संकेत देखापर्न थालेका छन् । राष्ट्रपति कसको बन्ने भन्ने दलीय रस्साकस्सीले आमनागरिक भने निराश देखिन्छन् । नेपालको संविधान २०७२ ले राष्ट्रपति पदलाई आलंकारिक रूपमा व्याख्या गरेको छ । सरकारले गरेका सिफारिसलाई अन्तिम अनुमोदन गर्ने संस्थाका रूपमा राष्ट्रपतिको पदलाई चिनिएको छ । तर, दलहरूको दौडधुप र रस्साकस्सी हेर्दा लाग्छ राष्ट्रपतिसंस्थालाई कार्यकारीको हैसियतमा तानेर मोलमोलाइमा लगेर राजनीतिकीकरण गरिएको तर्फ राष्ट्रकैे बेइज्जत भएको छ । विचार, सिद्धान्त र आदर्शलाई दाउमा राखेर जेजस्ता खालका गठबन्धन, बार्गेनिङ एवं हठहरू राजनीतिमा देखिएका छन् यसले नेपाली राजनीतिको अस्थिर चरित्रलाई थप उदांगो पारेको छ । यसले राजनीतिबाट दिनप्रतिदिन मूल्यमान्यता, विवेक एवं निष्ठा स्खलित भएको आभास हुन्छ । यस्ता, अनपेक्षित राजनीतिक घटनाक्रमले अनौठा प्रश्न जन्माउन थालेको छ । मुलुकको अस्मितामाथि खुलेआम विदेशी हस्तक्षेप बढ्नु पनि नेतामा देखिएको अस्थिर चरित्र नै मुख्य कारक बनेको छ ।