सुरक्षित बस्तीको अवधारणामा जानुपर्छ

बाढी प्रभावितका लागि अस्थायी आवास, खानेपानी र बिजुलीलगायतका विषयमा मुख्य ध्यान दिनुपर्ने जरुरी छ। तत्काल उद्धार र राहतसँगै ‘ट्रान्जिसनल सेल्टर’ अर्थात् एक–दुई वर्ष, डेढ–दुई वर्षसम्म बस्न मिल्ने अस्थायी आवास निर्माणमा काम गर्नुपर्ने जरुरी छ । त्यससँगै खानेपानी, सरसफाइ, स्वास्थ्य, शिक्षा र अस्थायी सडकजस्ता आधारभूत पूर्वाधारको व्यवस्था गर्नुपर्छ। तर, यो भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण जस्तो कदापि हुनुहुँदैन। भूकम्पको पुनर्निर्माणमा जहाँ घर भत्किएको थियो, त्यही स्थानमा पुनर्निर्माण गर्ने अवधारणा अघि बढाइएको थियो। अर्थात् जहाँ ढल्यो, त्यहीँ सोही स्थानमा बलियो र अझ राम्रो घर बनाउने भन्ने थियो।

तर, बाढीको हकमा हामी त्यस्तो बाटोमा जानुहुँदैन। अब सुरक्षित बस्तीको अवधारणाअनुसार पुनर्निर्माण गर्नुपर्छ। जहाँसम्म बाढी आएको थियो, त्यो क्षेत्रसम्म निजी घरसमेत बनाउनु हुँदैन। भविष्यमा योभन्दा ठूलो बाढी आउन सक्छ र त्यसले फेरि ठूलो विनाश निम्त्याउन सक्छ। यसकारण सुरक्षित स्थान पहिचान गर्न तीन तहका सरकारसँग समन्वय गर्नुपर्छ। विपद् कूटनीति र जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी कूटनीतिलाई प्रयोग गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय तहमा पनि सहकार्य गर्नुपर्छ। जोखिम क्षेत्र पहिचान गरेर त्यसभन्दा बाहिर सुरक्षित स्थानमा बस्ती निर्माण गर्नुपर्छ।