सवाल हो, ‘कति पढ्नेभन्दा पनि के पढ्ने ?’

उहिलेउहिले पर्वतको पाङ भन्ने स्थान ज्योतिषहरूको गढ मानिन्थ्यो । त्यहाँका केही ज्योतिषले गरेको भविष्यवाणी युगपर्यन्त मिल्थ्यो त्यसैले चिना देखाउनलाई पालो पर्खनुपथ्र्यो । एक दिन एउटा सभ्रान्त परिवार चिना देखाउन ज्योतिषकहाँ पुुगेछ । उसको चिना फुकाउँदै ज्योतिषले ‘यो चिना निकै भाग्यमानी रहेछ, सात पुस्तालाई त बसीबसी खानपुुग्ने सम्पत्ति जोड्ने ग्रह छ’ भनेछन् । चिनावाला त्यहीं ढलेर बेहोस भएछ । एकछिन पछि होसमा आउँदा उसले ‘मेरो आठौं पुस्ताले के खाला ?’ भनेर चिन्ता गरेछ । ज्योतिषका छिमेकीले आज पनि यो कहानी सुुनाउँछन् ।

वास्तवमा हाम्रो चिन्तन कमाउनेछ, जोड्नेछ, बढीभन्दा बढी थुपार्नेछ । एउटा पुस्ता ऊ आफ्ना लागि मात्र होइन सन्तान, दरसन्तानका लागि कमाइदिन खोज्छ । यसले गर्दा उसले हुने काम पनि गर्छ, नहुने कर्म पनि गर्छ । सम्भवतः बर्सेनि अख्तियारमा अनियमितता गर्ने पात्रहरूको बढ्दो भीड यसैको उदाहरण हो । मानिसलाई सुुसंस्कृत गर्ने शिक्षाले हो । सभ्यता र संस्कृतिको धरोहर नै शिक्षा हो । विवेक र धैर्यताको बाँध नै शिक्षा हो । हाम्रो शिक्षामा आज पनि कुल राष्ट्रिय बजेटको १० दशमलव ७५ प्रतिशत राष्ट्रिय लगानी भइरहेको छ । शिक्षाविद्हरू भने २० प्रतिशत पु-याउनुपर्ने आवाज उठाइरहेका छन् । विगतमा १७ प्रतिशतसम्म लगानी भएको क्षेत्र भएकाले शिक्षामा भएको यो लगानी कम भयो भन्नु स्वाभाविक पनि हो । तर, के साँच्चै लगानीअनुसारको प्रतिफल प्राप्त भएको छ त ? यस’boutमा भने तैंचुप, मैचुपको स्थिति छ । हामीसँग शैक्षिक योजना के छ ? कति जना डाक्टर, कति जना इन्जिनियर वा कति जना पाइलट, वकिल, प्राध्यापक हामीलाई चाहिएको हो ? ती जनशक्ति उत्पादनका लागि हामीले के कति लगानी गरेका हौं ? त्यसको कुनै हिसाबकिताब नगरीकन गरिएको लगानीको के अर्थ ? शिक्षाको सिकाउ र बिकाउ पक्ष किन कमजोर भइरहेको छ ? दिनहुँ हजारौंको संख्यामा खाडी मुलुक धकेल्ने जनशक्ति उत्पादनकै लागि के यो लगानी अपर्याप्त भएकै हो त ? एकपटक सोच्न जरुरी छ । होइन भने दिशाविहीन गतिमा शैक्षिक लगानी, यही पनि धेरै भएको त होइन ? सोच्नुपर्ने हुनसक्छ ।