नेपालका शासकहरू जेलेन्स्कीबाट सिक

विश्वमा शक्तिशाली राष्ट्रको रूपमा साम्यवादी धारलाई नेतृत्व गर्दै लामो समयसम्म सोभियत युनियन विश्व राजनीतिमा प्रभावी रह्यो । सन् १९९१ मा सोभियत संघ विघटन भई १२ राज्यमा विभक्त भयो । त्यसैमध्येको युक्रेन एक टुक्रा हो । सानासाना टुक्रामा सोभियत युनियन विभाजन भएपश्चात् रूस सबैभन्दा ठूलो र शक्तिसम्पन्न राष्ट्रको रूपमा रहन पुग्यो । रूसको विस्तारवादी नीतिका कारण युक्रेनलगायत अन्य राष्ट्रमा पनि रूसको वक्रदृष्टि रहन थाल्यो । युक्रेनमा सन् २०१४ मा नै आक्रमण गरी क्रिमिया क्षेत्र नियन्त्रणमा लियो । तत्पश्चात् त्यहाँका डोनेस्टक र लुहान्सक दुई क्षेत्रमा अधिकांश रूसीभाषी नागरिक रहेका थिए । उनीहरूलाई उक्साउँदै रूसले ती क्षेत्रहरूलाई छुट्टै राज्यको रूपमा कायम गर्ने उद्देश्यले रूसीभाषीहरूलाई पृथकतावादीका रूपमा स्थापित गराए । उनीहरूको आन्दोलन अघि बढ्यो । यी रूसीभाषीहरू आतंकवादी क्रियाकलापकै रूपमा पनि आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्दै थिए । उनीहरूले यी दुई क्षेत्रहरूलाई पनि छुट्टै स्वतन्त्र राज्यका रूपमा घोषणा गरे । यसका पछाडि रूसको स्पष्ट समर्थन रहेको थियो । त्यसैले रूसले आफ्नो कठपुतली सरकार त्यहाँ बनाई रूसबाट मान्यता दिलायो ।

तर, अन्य राष्ट्र र विश्व संस्था संयुक्त राष्ट्र सघले यसलाई मान्यता दिएको छैन । युक्रेनले यी दुई क्षेत्रलाई आफ्नै राजनीतिक नक्सामा समेटेको छ । त्यसरी देशमा सच्चा राष्ट्रभक्त नेताको आवश्यकता खड्किराखेको थियो । त्यस समयका हास्य कलाकार भ्लोदिमिर जेलेन्सकी सन् २०१९ मा युक्रेनको राष्ट्रपतिमा भारी मतले विजय बने । तत्पश्चात् जेलेन्सकीलाई आफ्नो राष्ट्रको सार्वभौमसत्ताको संरक्षण गर्ने ठूलो चुनौती आइलाग्यो । यो उनको राष्ट्रप्रमुखको हैसियतले कर्तव्य पनि थियो । रूससँग एकल हिसाबले लडेर सुरक्षित रहन सक्ने अवस्था युक्रेनसँग थिएन । साम्यवादी शासन व्यवस्था सञ्चालन गरी आएका देशहरू युक्रेनसँग सम्बन्ध सुधार गरेर रूसको विपक्षमा सहयोग गर्न तयार थिएनन् । लोकतान्त्रिक शक्तिकै सहारा युक्रेनले लिनुपर्ने अवस्थामा जेलेन्सकी राष्ट्रपति बनेका हुन् । सहयोगको अपेक्षा गर्दै जाँदा जेलेन्सकी संयुक्त राज्य अमेरिका, नाटो र युरोपेली संघलगायतका पश्चिमा राष्ट्रहरूसँग नजिकिने अवस्था सिर्जना भयो । नाटोको सदस्य हुँदा त्यहाँ आबद्ध सबै सदस्य राष्ट्रको संरक्षण र सुरक्षा त्यही संस्थाले गर्नुपर्ने यसको विधान छ ।