ज्ञवाली वा लामिछाने : दोषी को ?

सीआईबी प्रमुख एआईजीपी श्याम ज्ञवालीलाई सरकारले हटाएको छ । ज्ञवालीको स्थानमा काठमाडौं उपत्यका प्रहरी कार्यालयका एआईजीपी दीपक थापा सरुवा भएका छन् । एआईजीपी ज्ञवालीउपर प्रहरी प्रधान कार्यालयले छानबिन गर्दै आएको थियो । ज्ञवालीलाई पदीय आचरणविपरीत कार्य गरेको तथा प्रहरी शक्तिको दुरुपयोग गरेको आरोप लाग्दै आएको थियो । उनीउपर लागेको आरोपको छानबिन अन्त्य भएको छैन । पदीय दायित्व सम्पादनमा चुकेको व्यक्तिलाई यथास्थानमा राखिरहँदा उनीविरुद्धका सबुद प्रमाण नै गायब हुने आशंकामा सरकारले ज्ञवालीलाई सीआईबी प्रमुखबाट हटाएर प्रहरी प्रधान कार्यालय सरुवा गरेको गृह मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । जुन स्वाभाविक पनि हो ।

ज्ञवालीभन्दा पहिलेकै सीआईबी प्रमुख रहेकी एआईजीपी किरण बज्राचार्यलाई पनि पदीय दायित्वका ’boutमा कुरा उठाई सरकारले सीआईबी प्रमुखबाट हटाएको थियो । नेपाल प्रहरीको सीआईबी, त्रिभुवन विमानस्थल सुरक्षा कार्यालय, उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयजस्ता कार्यालयमा खटिने उच्च पदस्थ पदाधिकारीहरू बराबर आलोचनामा पर्दै आएका छन् । यसको मुख्य कारण पनि सो कार्यालयमा आइलाग्ने चुनौती नै हो । सामान्य नजरले हेर्दा ती कार्यालयमा रहने उच्च पदस्थ सुरक्षा अधिकारी नै आलोचनाको पात्र बनेको देखिए पनि यस’boutको यथार्थतताको जड भने भिन्न छ । आलोचनाकै विषयलाई मात्रै सूक्ष्म नजरले केलाउने तथा तत्कालको वातावरणीय परिवेशसँग तुलना गरी हेर्ने हो भने त्यस्ता पदाधिकारीहरू सत्ता सञ्चालक नेताकै औजार बन्दा आलोचित बन्न पुगेको देखिन्छ । यस सन्दर्भमा हतियार प्रयोगकर्ता दोषी कि, हतियार दोषी ? भनेजस्तै प्रश्न उब्जन्छ । तथापि, उच्च पदस्थ जिम्मेवार पदाधिकारीले नेताकै भनाइमा लागेर गल्ती गरेको भए पनि उनीहरू आरोपमुक्त हुन सक्दैनन् । यदि, नेताकै इशारा कार्यान्वयन गरेको भए त्यसभन्दा दोषी आदेश दिने नेता हुन सक्छन् ।