नेताको स्वार्थ अपराधको स्रोत

सामान्य अर्थमा स्वार्थ भन्नाले आफ्नै मात्र हित, आफ्नै चाहना तथा अन्तरर्निहित कपटपूर्ण भावना भन्ने बुझिन्छ । स्वार्थले अभिप्रेरित व्यक्ति स्वार्थी हुन्छ । स्वार्थी व्यक्ति सधैं आफ्नै लाभ र भलाई मात्र चाहन्छ । अरूको नोक्सान पु¥याएरै भए पनि आफ्नो हुँदो गर्छ । स्वार्थी व्यक्तिको मन छोटो, अनुदार र संकीर्ण हुन्छ । स्वार्थीका निम्ति ऐन कानुन, नीति नियम बाधक बन्छन् । किनकि ऐन कानुनअनुसार चल्ने हो भने स्वार्थीको आकांक्षा पूरा हुनै सक्दैन । स्वार्थीको कामकार्य कानुनको मर्यादाभित्र नहुने भएकाले ऊ आफूखुसी कार्य गर्न अग्रसर बन्छ । यसपछि ऊ स्वेच्छाचारी कार्य गर्न थाल्छ । स्वेच्छाचारी कार्य गर्न पाए ऊ सन्तुष्ट बन्छ । यो स्वार्थीको विशेषता हो ।

सार्वजनिक रूपमै गैरकानुनी स्वेच्छाचारिता प्रदर्शित गर्ने व्यक्तिको गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्ने वा उसलाई खुला छोडिदिने भन्ने कुरा समाजको चिन्ताका विषयहरू भए पनि यस’boutको अन्तिम निर्णयकर्ता राज्य निकाय नै हो । कानुन कार्यान्वयन गराई समाजलाई व्यवस्थित ढंगले परिचालन गराउने भूमिका राज्य संयन्त्रकै हुने भएकाले राज्य निकायले यस्तो गतिविधिलाई खुला छोड्नु हुँदैन । तत्कालै नियन्त्रण गर्नुपर्छ, अन्यथा राज्यसंयन्त्र आफ्नै कामकार्यमा असफल साबित हुन्छ । स्वेच्छाचारिताको औषधि पनि दण्ड सजायको भागीदार बनाउनु नै हो । राज्य संयन्त्रले आफ्नै कार्य मात्रै निष्पक्ष एवं स्वतन्त्र रूपमा गर्ने हो भने व्यक्तिविशेषको स्वेच्छाचारिता कुनै समस्याकै विषय होइन तर त्यसका निम्ति राज्य आफैं विधिले सञ्चालित भएको हुनुपर्छ । राज्यलाई विधिवत् सञ्चालन गर्ने हात पनि राज्य सञ्चालकको हो । सत्तामा पुग्ने नेताले जसरी चलायो त्यसरी नै राज्यसंयन्त्र चल्ने भएकाले सर्वप्रथम त सत्ता सञ्चालकले नै स्वयं स्वेच्छातारिताविहीन नमुना बन्नुपर्छ ।