छैठाैँ विश्व नेवा: दिवस
मार्च महिनाको अन्तिम शनिवार
हरेक वर्षको मार्च महिनाको अन्तिम शनिवार लाई ‘विश्व नेवा: दिवस’का रूपमा मनाइन्छ । यो दिवस सन् २०१८ बाट मनाउन सुरु गरिएको हो । काठमाडौँ उपत्यका मूल थलो भएको नेवार समुदाय एउटा मूल भाषिक समुदाय हो । सांस्कृतिक रूपले निकै सम्पन्न यो समुदायको आफ्नै भाषा र लिपि छ । त्यति मात्र हैन, नेपालमा सबभन्दा बढी खानाका प्रकार नेवा: समुदायमा नै प्रचलित छन् ।

छैठाैँ नेवा: दिवस
नेवा: साहित्य, कला र संस्कृतिको सम्मान र यसको महत्त्वलाई अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्न हरेक वर्ष मार्च महिनाको अन्तिम शनिवारलाई ‘विश्व नेवा: दिवस’ का रूपमा मनाउन थालिएको हो । आज छैठाैँ नेवा: दिवस हो । विश्वमा छरिएर रहेको नेवार समुदायको छाता संगठन हलिं नेवाः दबू (वर्ल्ड नेवा: अर्गनाइजेसन)ले छैठाैँ विश्व नेवा: दिवस मनाउने भएको छ । आजको दिन वर्ल्ड नेवा: अर्गनाइजेसनले काठमाडौँमा विशेष कार्यक्रम गर्दछ भने विश्वभरि छरिएका नेवा: समुदायले विभिन्न कार्यक्रम गरी दिवस मनाउने गर्दछन् ।

वर्ल्ड नेवा: अर्गनिजेशनका नेपाल च्याप्टर
यो वर्षको नेवा: दिवस मनाउने सन्दर्भमा विश्व भरि छरिएर रहेको नेवाः सरोकारका सम्बन्धमा निरन्तर क्रियाशील हलिं नेवाः दबू अन्तर्गत अन्तर्गत नेपाल च्याप्टरले शनिवार काठमाडौँको बसन्तपुरमा यो दिवस मनाउन लागेको हो । वर्ल्ड नेवा: अर्गनिजेशनका नेपाल च्याप्टरले वसन्तपुर डबलीमा औपचारिक कार्यक्रम गर्ने जनाएको छ । “सांस्कृतिक प्रवर्द्धनको लागि हलिं नेवाः दिवस” भन्ने नारा सहित यस वर्ष मनाइन लागेको यो दिवसमा सम्माननीय प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालको प्रमुख अतिथि रहने अर्गनाइजेसनले जानकारी गराएको छ ।

राष्ट्रिय स्तरमा नै यो दिवस मनाउनका लागि समाज र नेपाललाई चिनाउन विशेष योगदान दिने समाजका राष्ट्रिय व्यक्तित्वहरूलाई सम्मान प्रदान गरिने भएको छ । जस अनुसार कविताको मध्यम बाट नेपालभाषाको निरन्तर सेवा गरि रहनु भएका जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठलाई हलिं नेवाः विशेष सम्मान प्रदान गर्ने भएको छ।

विश्व नेवा संगठनको आधिकारिक बेवसाइट
https://www.worldnewah.org/ हो ।

यो दिवस मनाउनुको मुख्य तात्पर्य नै विश्वभरका नेवारहरूलाई एक ठाउँमा ल्याई नेवार भाषा, संस्कृति र अधिकारका लागि आवाज उठाउने एउटा माध्यमका रूपमा विकास गर्नु हो । यो दिवस मनाउनुको अर्को उद्देश्य विशेष गरी प्रवासमा रहेका नेवार समुदायबिच सम्पर्क बिस्तार गर्ने डबलीको रूपमा विकास गर्नु हो ।

यी चाडपर्वहरूमा सम्पूर्ण कार्यक्रम सांस्कृतिक गतिविधिमा केन्द्रित हुन्छन् । यी दिनहरूमा भाषा तथा संस्कृतिबारे विचार–विमर्श गर्न कम मात्र समय हुने गर्दछ । त्यस कारण यी कार्यका लागि कुनै अलग दिन खोजी भाषा र संस्कृतिबारे विचार–विमर्श गर्ने, संचेतना जगाउने कार्य गर्न सकिन्छ कि भन्ने उद्देश्यले विश्व नेवा: दिवस मनाउने सुरुवात सन् २०१८ देखि सुरु भएको हो ।

नेपाल बाहिर नेवा: दिवस
नेपाल बाहिर पनि नेवारहरूले विभिन्न चाडपर्वहरू मनाउँदै आएका छन् । हाल अमेरिकाका नेवारहरू येँयाःपुन्हि, सिथिनखः, सापारु, पाहांचःह्रे, यःमरिपुन्हि, म्ह पूजाआदि चाडहरू मनाउँदै आएका छन् । त्यसै गरी क्यानडा, अस्ट्रेलिया, जापान र युरोपका विभिन्न देशहरूमा यी विभिन्न चाडपर्वहरू मनाउने क्रम बढ्दो छ ।


सन् २०१८ मा विश्व नेवा: दिवसको दिन विश्वका २२ देशहरूमा अनेक कार्यक्रम गरी मनाइएको थियो । त्यसै गरी यो वर्ष पनि नेपाल, अमेरिका, क्यानडा, बेलायत, हङकङ, अस्ट्रेलिया, यूएइ, पोर्टुगललगायत देशमा यो दिवस भव्यताका साथ मनाइँदै छ ।

नेवा: समुदाय सांस्कृतिक रूपले निकै सम्पन्न समुदाय हो । हाम्रो संस्कृतिको रक्षा गरौँ ।

हाम्रो पात्रोका लागि सुयोग ढकाल