तपाइको वच्चा को खुशी जरुरी या उनिहरुको रिजल्ट

तपाइको वच्चा को खुशी जरुरी या उनिहरुको रिजल्ट

वालवच्चाहरु हाम्रा आशाहरु हुन अनि सपनाका वाहक पनि, उनिहरुको राम्रो पढाई पक्कै पनि हाम्रो सरोकार र दायित्वको विषय हो र यस्का साथसाथै हामी उनिहरुको खुशी र हाँसोप्रति कत्तिको चासो राखेका छौ पनि विचारगर्नुपर्ने छ । कतै पढाई र रिजल्टको अतिरिक्त प्रेसर र वोझले गर्दा हामीले हाम्रो वालवालिकाको सुमधुर वालपन खोसीरहेका त छैनौ ?
सबै वच्चाहरु खुशी नहुन पनि सक्छन अनि सबै खुशी वच्चाहरु राम्रो रिजल्ट ल्याउन सक्षम नहुन पनि सक्छन । संयूक्त अधिराज्यको वहुचर्चित पत्रिका गार्जियनको यहि सेप्टेम्वर २ मा निकालिएको शुक्रवार परिशिष्टाङ्कमा यहि विषयमा निकालिएको एउटा अध्ययन आज हामी हाम्रो पात्रोमार्फत प्रस्तुत गर्न जाँदैछौ । यस अध्ययन एजुकेसनल च्यारिटी टिएलजी नामक सस्थाको सहजीकरणमा भएको थियो । 

पूर्वी लन्डनमा गरिएको एउटा अध्ययनमा हजारौँ अभिभावकहरुसँग प्रश्नोक्तर गरिएको थियो, उक्त अध्यनको नतिजामा वास्तवमै अधिकांश अभिभावकहरु आफ्ना वालवालिकाहरुको खुशीभन्दा पढाईको रिजल्टमा धेरै केन्द्रित रहेको पाइएको छ । कक्षाकोठा भित्रको प्राप्ती वढी जरुरी हो या खुल्ला समाजमा उन्मुक्त हाँसोका साथ विचरण गर्न सक्नु वढी जरुरी या दुबै कुरा ? सोचनीय विषय छ ।
५२ प्रतिशत अभिभावकले आफ्ना वच्चाको शैक्षिक रिजल्ट वढी महत्वपूर्ण भएको वताएका थिए, उनिहरुका अनुसार आफ्ना वालवालिका विस्तारै हुर्कदै जादा उमेर अनुसार पढाइभने खस्कदैगएको वताए । उनिहरुकै उमेरका अन्य साथीहरुको तुलनामा उनिहरुको पढाईको स्तर एकदमै न्यून रहेको गुनासो ब्यक्त गर्दे अभिभावकहरुले केवल पढाई र अकंकै आधारमा वालवालिकालाई तुलना गरेको पाइयो । यस्ता प्रतिस्पर्धाका कारण वालवालिकाहरुविचमा अत्याधिक दवाव अनि तनाव रहेको अनि परीक्षाको हाउगुजी वालवालिकामा अत्याधिक धेरै रहनगएको पनि अध्यनले देखाएको छ ।
अर्कोतर्फ के पढाई र विधालय भनेको परीक्षाको पूर्णाङ्क भरिनेगरि अकं ल्याउनुमात्र हो ? भन्ने प्रश्न पनि उठाएको छ ।
अकं र परीक्षामा आधारित शिक्षण पद्धतीले वालवालिकालाको सञ्चार क्षमता, खुशी हुन सक्ने क्षमता, मानवता र मित्रता, समस्या समाधानगर्न सक्ने क्षमता, आत्मविश्वाश अनि आपसी सदभाव जस्ता कुराहरुलाई भने उत्ति महत्व दिएको पाइदैन ।
नेपालमा वेलायतको जस्तो वालवालिका र शैक्षिक पद्धतीमा आधारित अध्ययन कमैमात्र हुन्छ तथापि वेलायतमा भएको यो सर्वेक्षणले संसारका सम्पूर्ण अभिभावकहरुमा एउटा चेतना भने उजागर गरेको छ ।
पढाई एकदमै राम्रो हुनुपर्दछ, यो निर्विकल्प सत्य होला तर यस्का साथै अन्य मानविय गुणहरुपनि उतिनै महत्वपूर्ण छ । राम्रो अकं ल्याएको भएतापनि नयाँ रुपमा सोचेर आविष्कारगर्न नसक्ने, समबन्ध राम्रो वनाउन नसक्ने, हास्न नजान्ने अनि समाजमा घुलमिल हुननसक्ने भावीपुस्ताले कत्तिको विकासमा टेवा पुर्याउन सक्नेछन ? गहन विषय छ है ।
हाम्रा अभिभावकहरुले विधालय भनेपछी आफ्नो छोराछोरीले कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छन भनेर विचार गर्ने वेला आएको छ । विधालय वास्तवमा प्रस्पिर्धागर्ने थलो नभई सदभाव, समानता अनि मित्रताको केन्द्रपनि हुन जरुरी छ जहाँ जादा हाम्रा वालवालिकाहरुले रमाइलो मानुन । यदि त्यसो नभई वालवालिका केवल एउटा शैक्षिक कारागार जस्तोमात्र छ भनेँ हामीले विधालय अनि पढाईकानाममा आफ्ना वालवालिकालाई सजाय दिइरहेका छौँ ।

वेलायतमा भएको यो अध्ययनमा केवल ३ प्रतिशत अभिभावकले मात्र आफ्ना वालवालिकाको ब्यवहार र वानीमा आएको परिवर्तनलाई आधार मानेर प्रार्थमिक्तामा राख्ने जानकारी दिए, जबकि वालवालिकाले लिएका र सिकेका आनीवानीहरुनै उनीहरुको भविष्यको आधार हो । वालवालिकालाई समुहमा घुलमिलहुन सक्ने र मुख्यतया जित्न लालसी भन्दा पनि हारलाई पनि सहज स्वीकारगर्दे निरन्तर प्रयास गरिरहने वानीको विकास गराउन जरुरी छ तथापि यस्ता कुराहलाई हाम्रा शिक्षकहरु र शैक्षिक पद्धतीले कत्तिको न्याय दिएका छन ? सोच्ने वेला आएको छ ।
हरेक वालवालिकाको आफ्नै क्षमता र सिमा हुन्छन र त्यस्लाई वुझेरमात्र उनिहरुलाई दवाव दिनुपर्दछ । नत्र धेरै तन्काएको खण्डमा रबर पनि चुँडिएको हामीले देखेका छौ ।
वालवालिका वास्तवमा अभिभावको सम्पती हैनन वरु एउटा दायित्व हुन जस्लाई अभिभावकले राम्रो प्रकारले निभाउन जरुरी छ । उनिहरुलाई सहज वातावरणमा जिवनको सरलता सिकाउन जरुरी भएकोमा कतै हामीले उनिहरुलाई अकं गणीतको गुजुल्टो भित्र अनि प्रतिस्पर्धाको असहज चक्रब्यूभित्र मात्र कैद गरेर त राखेका छैनौ ?
हामीले एउटा अत्यन्त राम्रो पढाइभएको अभुतपूर्व दिमागभएको ब्यक्ति चाहेका हौँ या एउटा सामाजिक अनि सकारात्मक ब्यक्ति जस्ले समुहमा वसेर सकारात्मक रुपले समस्याको धैर्यतापूर्वक समाधानपनि गर्न सक्दछ, त्यस्तो ब्यक्ति चाहेका हौ ?
अझ नेपाली परिवेशमा त झन अभिभावकहरुलाई केही विशेष पेशासँग ज्यादै मोह छ, सबैलाई आफ्ना छोराछोरीलाई वच्चैदेखि डाक्टर, इन्जिनियर, पाइलट या वकिल वनाउन तैयार गर्न छ र यो वालवच्चाको भविष्य जबरजस्ती सेट गरिदिने दौडमा हामीले कतै उनिहरुको अन्य मानविय गुणहरुमाथी अन्याय त गरिरहेका छैनौ ?
सफल र असल विचको परिभाषा सिकाँउदै राम्रो माक्र्स अनि रिजल्टका साथै सहयोगी, मिलनसार र मुस्कानको महत्व पनि सिकाउन सकौँ, वालवालिकाको खुशीको पहिचान गर्दै यो आउदै गरेको दशै विदामा वालवालिकालाई केही थान मुस्कान अनि जिवनको सरल गुणहरु सिकाउन सकौँ, शुभकामना ।


हाम्रो पात्रोका लागी सुयोग ढकाल