हुर्लुक्क भनेको बिना बल पेटबाट तत्वहरु खाने नलि र मुखबाट निस्कनु हो र यसलाई बान्ताबाट कसरी छुट्याउने भने बान्ता बल पुर्वक हुने गर्दछ । नवजात शिशु र सानो बच्चाको केहि सामान्य शारिरिक परिवर्तनहरु हुन्छन ( Normal Physiological Changes) जस मध्ये हुर्लुक्क आउने (Regurgitation) मुख्य हो ।
बच्चाहरुले थोरै मात्रामा बित्रेको दुध जस्तो अथवा दहि जस्तो सेतो पदार्थ निकाल्छन् किन भने खाने नलि (Esophagus) र पेट (Stomach) को बिचमा हुने Lower Esophageal Sphincter ( गार्ड) खुकुलो र अपरिपक्क हुन्छ जस्को काम खानालाई नलिमा फिर्ता आउन नदिनु हो ।
यो अवस्था सामान्य हो जब सम्म नवजात शिशुको तौल दिन दिनै बढि रहेको छ र दिनमा ६-८ पटक सम्म पिसाब फेरि रहेको छ र ठुलो बच्चाको तौलमा कमि आएको छैन भने डराउनु पर्दैन ।
साथ साथै कहिले काहि ठुला बच्चाहरुले पिचि पिचि थुक्ने, हुलुक्क निकाल्ने गर्छन भने त्यो Acidity/Heart Burn हुन सक्छ ।
यसको अरु कारणहरु :-
बढी खुवाउनु (Over Feeding)
झाडा पखाला(Gastroenteritis)
पिनास पर्नु (Sinusitis)
पिसाबको संक्रमण (Urinary tract Infection)
कानको संक्रमण (Acute otitis Media)
नवजात शिशुको हकमा यसबाट बच्ने उपायहरु:-
बढि नखुवाउने (८-१२ Feeds per day)
दुध खुवाई सके पछि बच्चालाई ठाडो पारेर ढ्याउ गराउने (Burping)
बच्चालाई रित्तो दुध नचुसाउने
समय संगै बच्चा पनि हुर्किदै जान्छ र त्यो Sphincter पनि कसिदै जानेछ र समस्या समाधान हुदै जानेछ ।
कहिले काहि धैरे हुर्लुक्क आएमा औषधिको मद्धत लिनु पर्ने हुन सक्छ जस्तै उल्टि रोक्ने औषधी ,Acidity लाई रोक्ने औषधि आदि ।
बार्नु पर्ने कुराहरु :-
- ठुला बच्चाहरुलाई चक्लेट, चिया, कफि जस्ता क्याफिन युक्त (Caffeine) खाने कुराहरु नदिने, दिनै पर्ने भएमा कम दिने ।
- Non-Steroidal anti- inflammatory drugs ( Ibuprofen, Aspirin,Nimesulide) जस्ता औषधिहरुको प्रयोग चिकित्सकको परामर्श बिना नगर्ने ।
- जंक फुडको प्रयोग कम गर्ने ।
- सुत्दा सिरानिको भाग अलि कति अग्लो बनाईदिने ।
डा. मुक्ति घिमिरे
(वालरोग विशेषज्ञ)
NMC No. 8225
