नेपाली पृष्ठूभूमिमा निर्वाचनलाई जोडेर अनि बिगतका दिन पल्टाएर बात मार्न चाहन्छौ । इतिहास साक्षी छ कि नेपालको सदनमा बिकास अनि समृद्धि भन्दा धेरै सत्ता समीकरण र गठबन्धनका होहल्ला धेरै भएका हुन्, कारण थियो सरकारमा बहुमतको कमी । मन्त्री,प्रधानमन्त्री लगायत थुप्रै पदहरुमा व्यापक हेरफेर लगातार झै भइरहन्थ्यो अनि ससाना दल लगायत बाहिरी शक्तिको सरकारमा बलियो प्रभाव पनि हुन्थ्यो । बर्षदिनमै दुई या बढि मन्त्रीमण्डल अनि सैयौ मन्त्रीहरु नेपालले पाएको हेक्का हामीसबैलाई छ । अहिले आएर देशले बहुमतको प्रतिनीधी सभा पाउने पक्काजस्तै भएको छ, नेपालीहरुले संसदको बहुमतको कार्यशैलीबाट आशा राख्न पाउने थुप्रै संभावना छ । स्मरण रहोस्, यहाँ हामी कुनै पार्टी बिशेषको बखान गर्न भन्दा पनि बहुमतको सरकारको फाइदाहरु उजागर गर्न जाँदैछौ ।
सदन प्रतिनीधीत्वमा बहुमतको दलको अधिपत्य संगै अब बन्ने सरकारले ५ बर्षसम्म देश चलाउने छ ।
राजनैतिक दलहरु भनेको एउटा सस्थागत संगठन हो जसले राजनैतिक समीकरणमा शक्ति को खोजी गर्दछ । अमेरिकामा दुई पार्टी प्रणाली छ जसको अर्थ केवल दुईवटा पार्टीले सरकार र सत्ता साझेदारी गर्दछन् । नेपालमा भने बहुदलीय व्यबस्था छ तर पनि एउटा शक्ति सरकारवाला र अर्को प्रतिपक्ष हुने गर्दछन् । चुनावी माहोल अनि नतिजा हेर्ने हो भने बाम गठबन्धन सरकारपक्ष र नेपाली काँग्रेस लगायत अन्य पार्टीहरु प्रतिपक्षमा बस्ने देखिन्छ । बहुमतको कुरा गर्दै गर्दा एउटा सानो नोट लाई यहाँ प्रकाश पार्न चाहन्छौ, बहुदलीय व्यबस्थामा सत्तापक्ष जत्तिकै भूमिका र खबरदारी प्रतिपक्षको हुन जरुरी छ । यसअर्थमा जीत या हार भन्दा पनि समग्र समीकरण र समन्वयमै नेपालले अबको ५ बर्ष नेतृत्व पाउनेछ।
बहुमतको सरकारको फाइदाहरु
अधिकांश समय सत्ता समीकरण र बहुमत जुटाउनमै लगाएको नेपाली राजनैतिक परिवेश अब बहुमतीय सरकारको अधिकारमा सत्ता साझेदारीको मुद्धा छाडेर बिकास निर्माण, परराष्ट्र मामिला लगायत अन्य काममा लाग्न सक्दछ । अर्कोतर्फ सदन पनि त मन्त्रीमण्डलको मात्र कठपुत्ली हुन पर्दैन । किनभने सरकारको कार्य अनि प्रगतीको मुल्याकंनका लागि प्रतिपक्ष सदैव औला उठाएर खडा हुनेगर्दछ । बहुमतको पार्टीका सासंद र अल्पमतको पार्टीका सासंद दुबैको बिचार संसदमा उत्तिकै महत्व अनि जरुरतका साथ हेरिन्छ । यसो हुनासाथ संसदमा सबैजनाको मत अनि बिचारको अर्थपूर्ण सहभागीता हुनजान्छ । बहुमतको सरकार हुनका फाईदाहरुमध्य मुख्य फाईदा चाँही बैदेशिक चलखेल र लालच कम हाबी हुन आउछ । बलियो सत्तासमीकरणमा हरेक मन्त्री अनि प्रदेश प्रमुखहरु आआफ्नो पार्टी प्रति सोझै जवाफदेही हुन्छन् । साझेदारीको सत्ताजस्तो छोटो समयमा आफ्नो काँधमा नपर्ने गरि नचाँहीदा मुद्धा र भ्रष्टाचार गरिहालौ भन्ने भावना तुलनात्मक रुपमा कम हुन सक्दछ ।
सम्पूर्ण सरकार नै एकै दिशामा निर्देशित हुनेहुँदा थोरै समयमै धेरै परिवर्तन देख्न सकिन्छ । कर्मचारीतन्त्र लगायत न्यायलय, सुरक्षासंयन्त्रमा यसअघिका सरकारहरुले गरेका घिनलाग्दा हस्तक्षेपहरु बहुमतको सरकारले आफ्नो साखः जोगाउन पनि गर्न मिल्दैन । यदि गरिहालेमा पनि प्रतिपक्षको कडा आवाज र जनदबाबले हस्तक्षेपहरु हटाउन सहज हुन्छ । यदि सरकार परिवर्तन भइहालेमा पनि शान्तिपूर्ण र सहज ढगंले बिनाकुनै दबाब र अफ्ठेरो सरकार परिवर्तन गर्न सहज हुन्छ । सत्ता साझेदारीमा जस्तो धेरै दलहरुलाई जोडेर बहुमत ल्याई सरकार गठन गर्दा सबैलाई रिझाउन बढि मन्त्रीमण्डल, बिस्तारित मन्त्रीपरिषध अनि लाजमर्दो बैदेशिक भ्रमण टोली भने बहुमतको सरकारले सहजै नियन्त्रण गर्न सक्दछ ।
नेपाल प्रायश राजनैतिक अल्पमतको देश भएको थियो, बहुमतको सरकारलाई पनि मध्यावधी गरेर बिलाउन लगाइएको बिगत छ । यस पटकको चुनावमा बहुमतको सरकार आउने निश्चितप्राय छ, यसो हुँदा काम र बिकास गर्न चाहनेलाई काम गर्न र परिवर्तन ल्याउनपनि धेरै सजिलो हुन्छ । राम्रा मान्छेहरु आएका छन्, चाहे जसनसुकै पार्टीबाट होस् । राम्रो गरुन, देश र जनताको साथ रहनेछ । यसपाला नेपाललाई पार्टी हैन बिकास चाहीएको छ । यस अघिका बिकास भाषण र अन्र्तवातामा मात्र सुनेका नेपालीको कान पाकेको छ, आँखा बिकास हेर्न र समृद्धि हेर्न छटपटाइरहेका छन् ।
हाम्रो पात्रो
Suyog Dhakal · Dec ९, २०१७
